wolnykonstanty

Marszałek z Bujakowa

Wolny_KonstantyKonstanty Wolny (5 IV 1877–9 XI 1940), prawnik, działacz społeczny i polityczny, marszałek I, II i III Sejmu Śląskiego.

Urodził się w Bujakowie w rodzinie kowala Wawrzyńca i Ludwiny Jarczyk. Po ukończeniu katowickiego gimnazjum, gdzie poznał Wojciecha Korfantego, studiował prawo na Uniwersytecie Wrocławskim. W tym okresie związał się z ruchem polskim, był członkiem Towarzystwa Akademików Górnoślązaków. W 1907 r. został adwokatem i osiedlił się w Gliwicach. Pod koniec Wielkiej Wojny (1917) wcielony do armii cesarza Wilhelma.

Po wojnie przeniósł się do Bytomia i wszedł w skład Polskiego Komisariatu Plebiscytowego, który agitował za przyłączeniem Górnego Śląska do Rzeczpospolitej. W tym celu zaproponował i opracował statut organiczny Województwa Śląskiego, uchwalony w formie konstytucji przez Sejm RP 12 lipca 1920 roku. Ów akt prawny przyznawał Województwu śląskiemu szeroką autonomię, tworzył regionalny parlament (Sejm Śląski) oraz własny skarb (Skarb Śląski). Po zakończeniu prac nad statutem organicznym został powołany w skład komisji przygotowującej Konwencję Genewską, która miała regulować kwestie związane z nieuniknionym podziałem Górnego Śląska.

We wrześniu 1922 r. został wybrany na marszałka Sejmu Śląskiego. Funkcję tę w sposób sumienny i obiektywny pełnił przez trzy kadencje, do marca 1935 r. W życiu politycznym związany ze śląską chrześcijańską demokracją. Był politykiem wychowanym w duchu poszanowania prawa, o wyjątkowej kulturze politycznej i odpowiedzialnym za losy Górnego Śląska i Rzeczpospolitej. O wyjątkowej estymie, jaką darzono Wolnego, świadczy fakt, że podczas wyborów na urząd marszałka Sejmu Śląskiego III kadencji głosowało na niego 45 na 47 posłów obecnych na sali obrad.

Po przewrocie majowym w 1926 r. ojciec-założyciel śląskiej samorządności bronił niezależności Sejmu Śląskiego i autonomicznych uprawnień Województwa Śląskiego. Antydemokratyczny obóz sanacyjny podjął wówczas bezpardonową walkę z Wojciechem Korfantym i śląską chadecją. Mimo to aż do 1935 r. w sytuacji ostrego konfliktu politycznego marszałkowi Wolnemu udało zachować się dokonania sejmu

We wrześniu 1939 r. Konstanty Wolny wyjechał do Lwowa. Zmarł tam 9 listopada 1940 r. na atak serca.  Rok 2012 z inicjatywy Ruchu Autonomii Śląska został ogłoszony przez Sejmik Województwa Śląskiego rokiem Konstantego Wolnego.

Posted in Za czasów autonomii.

Comments are closed.